DEHB Terimleri

DEHB, dikkat sürdürme güçlüğü, dürtüsellik ve/veya hareketlilikle giden, çocukluktan başlayan nörogelişimsel bir bozukluktur. Yetişkinlerde hiperaktivite genellikle içsel huzursuzluğa, dağınıklık ve erteleme sorunlarına dönüşür.

Dikkatsizlik, dikkati sürdürmede, ayrıntılara odaklanmada ve görevleri tamamlamada güçlük çekme örüntüsüdür: kolay dağılma, eşyaları kaybetme, unutkanlık ve düzen kurmada zorlanma görülür. Hiperaktivite ve dürtüsellikle birlikte DEHB'nin üç temel belirti alanından biridir.

Dürtüsellik, sonuçlarını yeterince tartmadan, ani istekle harekete geçme eğilimidir: sözü kesme, sırasını bekleyememe, ani harcama veya kararlar. DEHB, bipolar bozukluk ve bazı kişilik özelliklerinde öne çıkar.

Hiperaktivite, yaşa ve ortama göre aşırı, amaca yönelik olmayan hareketlilik ve yerinde duramama halidir. Çocuklarda görünür hareketlilik olarak öne çıkarken yetişkinlerde çoğunlukla içsel bir huzursuzluğa dönüşür. DEHB'nin üç temel belirti alanından biridir.

Hiperfokus, DEHB'de ilgi çeken bir etkinliğe öyle yoğun ve uzun süre dalmaktır ki kişi zamanı, çevresini ve diğer görevlerini unutur. Dikkat eksikliğiyle çelişiyor gibi görünse de aynı düzensiz dikkat düzenlemesinin bir yüzüdür; ilgi azaldığında odak yine kolayca dağılır.

Yürütücü işlevler, beynin; planlama, başlatma, önceliklendirme, dürtü kontrolü, çalışma belleği ve zaman yönetimi gibi hedefe yönelik becerileridir. DEHB'de bu işlevlerdeki zorlanma, 'irade' sorunundan değil nörolojik farklılıktan kaynaklanır.

Zaman körlüğü, sürenin geçişini sezme ve işleri zamana göre planlama becerisindeki zorlanmadır; DEHB'de sık görülür. Kişi bir işin ne kadar süreceğini yanlış tahmin eder, son ana sıkıştırır veya randevuları kaçırır. Tembellik değil, zaman algısındaki nörogelişimsel bir farktır.